𝐆𝐢ả𝐢 𝐭𝐡í𝐜𝐡 𝐧ề𝐧 𝐤𝐢𝐧𝐡 𝐭ế 𝐡𝐨ạ𝐭 độ𝐧𝐠 𝐧𝐡ư 𝐭𝐡ế 𝐧à𝐨 – 𝐓𝐡𝐞𝐨 𝐑𝐚𝐲 𝐃𝐚𝐥𝐢𝐨 𝐭ỷ 𝐩𝐡ú 𝐭ự 𝐭𝐡â𝐧 𝐯à 𝐧𝐡à đầ𝐮 𝐭ư 𝐧ổ𝐢 𝐭𝐢ế𝐧𝐠 𝐧𝐠ườ𝐢 𝐌ỹ

Theo Ray Dalio, nền kinh tế dựa trên các giao dịch mua và bán giữa các bên. Người mua sẽ chi tiêu dựa trên số tiền mình có hoặc dựa trên tín dụng (đi vay). Khi chi tiêu của một người tăng, đồng nghĩa với thu nhập của người khác cũng tăng, tạo ra sự tăng trưởng kinh tế. Trong trường hợp không có tín dụng, thì chi tiêu của một người hay thu nhập của người khác – hay tăng trưởng kinh tế chỉ có thể tăng khi năng lực sản xuất (productivity) tăng.

Tuy nhiên, khi chi tiêu của một người tăng có sự tham gia của tín dụng, điều này sẽ tạo ra các vòng quay nợ (debt cycle). Các vòng quay nợ này – khi mà tăng trưởng kinh tế tăng sau đó giảm hoặc ngược lại – là một phần không thể thiếu trong sự vận hành của nền kinh tế. Các vòng quay nợ này có thể là ngắn hạn hoặc dài hạn. Vòng quay nợ dài hạn được tạo ra bởi con người có xu hướng tiêu dùng nhiều hơn thu nhập trong các chu kỳ tiếp theo, dẫn đến đỉnh nợ ngày một cao hơn. Khi đỉnh nợ này đạt mức tối đa, thì sẽ giảm (deleveraging), điều này có thể dẫn đến suy thoái kinh tế (recession) hoặc khủng hoảng kinh tế (depression).

Khi xảy ra suy thoái kinh tế, tình trạng này có thể được khắc phục bằng cách ngân hàng giảm lãi suất để kích thích cho vay và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong trường hợp khủng hoảng kinh tế, thường có 4 giải pháp sau:

– **Giảm chi tiêu ở chính phủ, người dân, doanh nghiệp**.

– **Siết nợ hoặc tái cấu trúc khoản vay**.

– **Phân phối lại thu nhập giữa bên “nhiều” và bên “ít”**.

– **Ngân hàng in thêm tiền**.

Ba cách đầu tiên (deflation way) cần phải được cân bằng với việc ngân hàng in thêm tiền (inflation way). Bởi nếu chênh lệch quá mức, sẽ dẫn đến tình trạng khó kiểm soát và ảnh hưởng đến sự ổn định của nền kinh tế. Các biện pháp này đã được thực hiện tại Mỹ trong những năm 1930s, Anh trong những năm 1950s, Nhật Bản trong những năm 1990s, và các quốc gia như Tây Ban Nha và Ý trong những năm 2010s.

### 4 bài học Ray Dalio gửi đến người nghe:

1. **Cần biết mình ở đâu trên vòng quay nợ**: Việc hiểu rõ bạn đang ở đâu trong vòng quay nợ giúp bạn có sự chuẩn bị và ứng phó phù hợp với các thay đổi kinh tế.

2. **Không để nợ vượt quá chi tiêu**: Nợ sẽ ảnh hưởng đến bạn trong tương lai, thậm chí có thể “nghiền nát” bạn nếu khoản nợ tích lũy quá lớn. Hãy luôn kiểm soát khả năng chi trả của mình để tránh rơi vào bẫy nợ.

3. **Không để thu nhập tăng nhanh hơn productivity**: Điều này có thể dẫn đến lạm phát. Trong bối cảnh kinh tế, nếu một người có thêm thu nhập nhưng không có khả năng trả nợ trong tương lai hoặc tài sản tương ứng, điều này sẽ gây ra rủi ro. Tương tự, nếu doanh nghiệp tăng chi phí để phát triển nhanh nhưng không được hỗ trợ bởi sự cải thiện trong năng suất (productivity), công ty sẽ dễ dàng gặp phải khó khăn và có thể dẫn đến sụp đổ.

4. **Làm tất cả để tăng productivity của bạn**: Bởi trong dài hạn, điều này là quan trọng nhất. Productivity quyết định sức mạnh bền vững của một cá nhân, doanh nghiệp, và nền kinh tế nói chung.

Ghi chú: **Lạm phát** là khi chi tiêu vượt quá số sản phẩm có thể tạo ra (hay năng lực sản xuất).

_______________________________________________________________________

[𝐄𝐧𝐠𝐥𝐢𝐬𝐡]

𝐇𝐨𝐰 𝐭𝐡𝐞 𝐄𝐜𝐨𝐧𝐨𝐦𝐲 𝐖𝐨𝐫𝐤𝐬 – 𝐀𝐜𝐜𝐨𝐫𝐝𝐢𝐧𝐠 𝐭𝐨 𝐑𝐚𝐲 𝐃𝐚𝐥𝐢𝐨, 𝐭𝐡𝐞 𝐒𝐞𝐥𝐟-𝐌𝐚𝐝𝐞 𝐁𝐢𝐥𝐥𝐢𝐨𝐧𝐚𝐢𝐫𝐞

Here’s how Ray Dalio explains how economies work:

According to Ray Dalio, the economy relies on transactions between buyers and sellers. Buyers spend based on the money they have or through credit (borrowing). When one person’s spending increases, the income of another person increases as well, leading to economic growth. In the case where there is no credit, a person’s spending or someone else’s income – or economic growth – can only increase if productivity increases.

However, when one person’s spending increases with the involvement of credit, this creates **debt cycles**. These debt cycles – where economic growth increases and then decreases, or vice versa – are an important part of how the economy functions. Debt cycles can be short-term or long-term. Long-term debt cycles are created because people tend to spend more than their income over time, leading to higher levels of debt. When the peak of debt reaches its maximum, it begins to decrease (deleveraging), which leads to either a **recession** or an **economic depression**.

A **recession** can be fixed by banks lowering interest rates to encourage borrowing and economic growth. In the case of an economic depression, Ray Dalio suggests four solutions:

– **Reducing spending by governments, citizens, and businesses**.

– **Restructuring or tightening debts**.

– **Redistributing income between the “many” and the “few”**.

– **Printing more money by the central bank**.

The first three methods (deflationary ways) must be balanced with printing more money (inflationary way), because if the difference is too great, it can lead to uncontrollable situations. These methods have been used in the United States in the 1930s, in the UK in the 1950s, in Japan in the 1990s, and in Spain and Italy in the 2010s.

### 4 Lessons Ray Dalio Wants You to Learn:

1. **Know where you are in the debt cycle**: Understanding where you are in the debt cycle helps you prepare and respond appropriately to economic changes.

2. **Don’t let debt exceed your spending**: Debt will affect you in the future, and it can “crush” you if it accumulates too much. Always control your ability to pay back debts to avoid getting stuck in debt traps.

3. **Don’t let income rise faster than productivity**: This can lead to inflation. If someone gets more income but cannot repay their future debts or has no assets to match it, this will cause risk. Similarly, if a business increases costs to grow quickly but doesn’t improve its productivity, it may struggle and even collapse.

4. **Do everything you can to increase your productivity**: In the long term, this is the most important thing. Productivity determines the sustainable strength of an individual, business, and economy as a whole.

Note: **Inflation** is when spending exceeds the amount of goods and services that can be produced (or the productive capacity).